Muzika jone popullore eshte e lashte sa dhe vete jeta njerezore. Ajo paraqitet mjaft e larmishme ne baze te rrethanave te jetes, kushteve historike dhe shoqerore te fiseve dhe te viseve tona. Maredheniet me popujt e tjere e kane pasuruar me teper kete folklor. Kenget popullore nuk kane lindur ne ere. Ato kane lulezuar sipas etapave te zhvillimit shoqeror, ekonomik duke pasqyruar aspektet e shumeaneshme te jetes se popullit dhe ne vecanti te shtresave te ndryshme te saj, si blegtorine, bujqesine, zejtarine, ritualet e ndryshme te pranveres, te festave te motmotit etj. Kenget popullore ndahen ne dy blloqe te medha qe jane kenget lirike dhe epika. hyjne kenget e djepit, kenget e dashurise, kenget e dasmes, ritualet, kenget e kurbetit, kenget e nizameve (djem qe shkojne ushtare ne Turqi), vajet dhe kenget e punes, kurse ne epike hyjne kenget historike, legjendat, baladat dhe kenget e kreshnikeve. Kenget qe kendohen ne krahinat ne veri te shkumbinit quhen kenge homofonike ndersa kenget e kenduara ne krahinat poshte shkumbinit quhen kenge polifonike. Cdo krahine ka kengen e vet karakteristike.
Cdo fshat ka karakteristikat e veta ne melodi. Ashtu si kenga popullore edhe vallia popullore eshte e larmishme. Po keshtu dhe insturmentat popullore te cilat kane mberitur deri sot si ciftelia, lahuta etj. Nje nga vallet me te lashta eshte "Skifteri dhe Perllumbesha" e cila shoqerohet vetem me ritmin e 2 guralecave (Mirdite) apo Vallja e Shpatave e Malesise se Shkodres.Tek kenget lirike
|
