|
The Kurdish horses are known by different names, depicting differences in breeding and outward appearance, i e., Jaff, Afshar, Sanjabi, etc.. The Kurdish horse strains, altogether a strong compact horse, there are traces of possible descendance from the Nisaean War Horse, mentioned by Greek historians. Excellent for long distances and mountanous areas, The Kurdish horse also has the ability to carry heavy weight.
Das ist der Kater Otto von Rumpsjagen (Deutschland)
Das ist eine kurdische Katze aus Kurdistan (Iran)
Kurdische Van Katzen Kurdistan (Ost-Türkei)
| Kurdische Van-Katzen |
 |
Anonymous schreibt " Die Kurdisch Van Katze ist eine der ältesten Katzenrassen. Sie stammt aus dem Norden Kurdistans (Ost Türkei) , aus dem Gebiet des Van Sees. Der höchste Punkt dieses Gebietes ist der Berg Ararat. Das Klima am Van See ist rauh. Im Sommer ist es dort sehr heiß und extreme Kälte im Winter. In dieser kargen Landschaft mußten sie sich behaupten. Es gab wenig Beute und nur die kräftigsten Tiere konnten überleben. Sie ernährten sich hauptsächlich durch Fische, die sie sich selbst mit ihren Pfoten fingen.
 So wurden sie notgedrungen zu "schwimmenden Katzen", die keine Scheu vor Wasser haben. Diesem Klima angepaßt, haben sie im Sommer ein kurzhaariges, im Winter ein langhaariges Fell. Nur die Schwanzbehaarung ist saisonunabhängig immer lang und buschig. Unter den Pfoten haben sie Fellbüschel, sogenannte "Schneeschuhe". Die Ohren sind ebenfalls mit Büschel versehen. Im Winter tragen sie ,,Hosen" und ausgewachsene Katzen bekommen einen ,,Kragen". Das Fell ist seidenweich und ohne Unterwolle. Sie ist sehr pflegeleicht, einmal in der Woche bürsten reicht aus. Nur den Fellwechsel sollte man ihr erleichtern und etwas öfter bürsten. Ansonsten übernimmt sie ihre Pflege selbst. Man hat also kaum Arbeit mit ihrer Pflege, obwohl sie zu den Halblanghaar - Rassen gehört. Die Kurdisch Van Katzen sind kräftige kompakte Katzen. Kater können 6 - 8 kg wiegen, die Katzen etwas weniger. Ihre Geschlechtsreife kann schon sehr früh eintreten. Mit der Kastration sollte man aber nicht zu früh anfangen. Mit 9 - 10 Monaten, je nach Verhalten der Katze, wäre es am besten, da sie sich dann später zu voller Schönheit entwickeln. Richtig ausgewachsen sind sie mit ca. 4-5 Jahren und haben sich dann zu richtigen Schönheiten entwickelt. Das Wesen der Kurdisch Van:  Die Kurdisch Van ist lebhaft und sehr verspielt. Sie ist bestens für einen Haushalt mit Kindern oder auch anderen Tieren, z. B. Hunden, geeignet. Nur alleine sollte sie nicht den ganzen Tag sein, dann besser noch eine zweite Katze. Kurdisch Van sind sehr treue und anhängliche Katzen. Sie suchen sich meist ihre Bezugsperson aus und an "ihrem" Menschen hängt sie dann mit aller Liebe. Sehr viele Vans apportieren sehr gerne und das sehr ausdauernd. Werfen Sie Spielzeug (Fellmäuse, Bälle, Papier u.v.m.) weg und sie wird es Ihnen immer wiederbringen und das recht lange. Wenn Sie nicht mehr spielen wollen und Ihre Katze aber, läßt sie ihren ganzen Charme spielen - und davon hat sie genug - und Ihnen bleibt nichts anderes übrig, als weiterzuspielen. Das, was Sie gerade vorhaben, verlegen Sie am besten auf eine spätere Zeit. Van Katzen sind auch sehr gute Jäger, aus diesem Grund sollten Sie ihr nur einen gesicherten Balkon oder Garten anbieten, denn alles was sich draußen bewegt, könnte ja Beute sein. Sie vergißt dabei alles um sich herum und würde garantiert dem nächsten Vogel "hinterherfliegen". Da die Kurdisch Van eine sehr robuste Naturrasse ist, sind sie auch selten krank. Bevor man sich für eine Katze dieser Rasse entscheidet, muß man wissen, das es sehr eigenständige Katzen sind, die sich auch nicht gerne herumtragen lassen, dazu haben sie ja 4 Pfoten. Auch als "Paradekissen" sind sie nicht geeignet Bei ihnen muß immer was los sein. Sind sie dann müde, legen sie sich irgendwo hin und wenns mitten in der Tür ist. Egal was sie anstellt, sie besticht Sie aber mit ihrem Charme, ihrer Intelligenz und Spielfreude, mit einem Wort, ihr ganzes Wesen wird Sie verzaubern. Es sind auch sehr gesprächige Katzen, sie wird Ihnen antworten, wenn Sie mit ihr reden und hat auch alleine viel zu erzählen. " | |
|
by Rebir | | |
| Van Kedisi |
Evcil hayvanlarýn herbirisinin ayrý bir özelliði vardýr. Çaðlar boyunca, insanlarýn dikkatini üzerine toplamýþ kedilerden bugün, ipeksi beyaz kürkü, deðiþik gözleri, mükemmel avcýlýðý ve suda oynamayý sevmesiyle en fazla ilgi görenlerden biride van kedisi’dir.
Bugünkü modern evcil kedilerin, ilkel formlarýnýn fosillerini 12 milyon yýl önce görebilmekteyiz. Kediler evcilleþtirme iþlemini ise M.Ö. 3000 yýllarýn da Mýsýrlýlar tarafýndan yapýlmýþ olabileceði belirtilmektedir. Evcilleþtirilen kediler Mýsýrlýlar tarafýndan kutsal sayýlmýþ ve kediye bir tanrýça gibi tapýnýlmýþtýr. Evcilleþtirme iþleminin çeþitli zaman ve yerlerde olabileceðine ait tartýþmalar varsa da kesin olarak bilinen, Asya halkýnýn da evcilleþtirme iþlemine el atmýþ olmasýdýr. Öte yandan bazý kaynaklar kedilerin M.Ö. 1900 yýllarýnda yarý evcilleþtiðini ileri sürmektedir.
Kedi etcil bir hayvandýr. Genelleþtirme yapýlýrsa hayvansal proteinlerle beslenir. Keskin duyu organlarýnýn varlýðý, karanlýkta bile çok iyi görülebilen gözleri, sivri pençeleri, keskin diþleri, kývrak vücudu, ayak parmaklarýnýn üzerinde sessizce yürümesi onu iyi bir avcý yapmýþtýr. Göz ve burun etrafýnda hassas kýllarýn bulunuþu da avcý özelliðini kuvvetlendirmektedir.
 Kürk kýllarý ilkbahar ve sonbaharda dökülen kedilerin, yüz kaslarý herhangi bir olay karþýsýnda hayvanýn yüz ifadesini belirtecek bir þekil alýr. Kas ve iskelet sistemini mükemmel bir þekilde koordineli kontrol edebileceklerinden, hangi pozisyonda yukardan aþaðýya býrakýlsýn daima ayaklarý üzerine yere düþer.
Büyük beyin (Cerebrum)in alanýnýn geniþliði, kedilerin zekasýnýn bir göstergesidir. Ayrýca beyinciðin (Cerebellum) geliþmiþ olmasý da kedilerin aktivitesindeki koordinasyon mükemmelliðini saðlar.
Evcil kediler asýrlardan beri ya kutsal bir hayvan olarak ya da fare, sýçan ve böcek gibi inasna zarar veren canlýlara karþý evlerde beslendiler. Fakat son asýrlarda insanlar kedileri yakýn bir dost gibi görerek onlarla yaþamaya baþladýlar.
Son yýllarda gerek dünya da gerekse Türkiye de büyük ilgi gören evcil kedilerden biri de Van kedisidir. Ancak sevimli, cana yakýn olan Van kedisine bugüne kadar yeterli ilgi gösterilmediðinden nesli tükenmekle karþý karþýyadýr. Eskiden Van yöresinde sýkça rastlanan ve hemen her evde bulunan Van kedisinin sayýsý giderek azalmakta ve hýzla melezleþmektedir.
Van yöresinde, Van halký tarafýndan kediye “Piþik” denir. Van kedisi, yöre halký tarafýndan yalnýz bir süs kedisi veya fare ve böcekleri avlamasý yanýnda, bir dost ve ailenin bir bireyi olarak kabul edilir.
Van kedisinin eskiden yaz aylarýný daðlarda, kýþ aylarýný ise evde geçirdikleri söylenir. Bugün ise yaz aylarýný Erek Daðý’nýn sýrtlarýnda avcýlýkla geçiren ve kýþ aylarýnda evine dönen Van kedisine çok az rastlanýr.
Yöre halký tarafýndan yere sürünecek kadar uzun-beyaz ipeksi kürklü uzun vücut yapýlý kaplan yürüyüþlü, tilki kuyruðuna  benzeyen uzun ve kabarýk kuyruklu, deðiþik göz renkli (Diskromatopsi), zeki, çevik bir kedi olarak tarif edilen Van kedisinin temizliði, cana yakýnlýðý, oyunu çok sevmesi sahibine baðlý oluþu, onu nadide hale getiren baþlýca özellikleridir. Ancak 1950’li yýllardan sonra Avrupalýlar tarafýndan dünyaya tanýtýlmaya çalýþýlmýþ ve bu eþsiz güzellikteki özellikleri tam olarak tanýtýlmamýþtýr.
Van kedisini çekici kýlan özelliklerden biride, onun gözlerinin rengidir. Göz renklerine göre Van kedileri üç gruba ayrýlabilir.
a-Her iki gözü mavi
b-Her iki gözü kehribar (Sarý renk ve tonlarý)
c-Tek-göz (Diskromatopsi bir gözü mavi diðer gözü kehribar renkte olanlar) diye gruplandýrýlýr.
Van kedisindeki mavi göz rengi, daima turkuaz mavisi özelliði göstermesine raðmen, kehribar gözdeki renk tonu oldukça farklýlýk gösterir. Bu tonlarý, kehribar, açýk kehribar, sarý ve çaðla yeþilidir. Çok ender olarak da kehribar göz rengi yerine kahverengi olabilmektedir. Mavi gözlü kedilerde, mavi gözlü kýsa, kadife kürklü ve mavi gözlü-uzun ipek kürklü kediler diye ayrýlýr. Van kedilerinde, yeni doðan yavrularýn gözleri grimsi renktedir. Yavru kedinin doðumundan 25 gün sonra göz renkleri farklýlaþmaya baþlar ve 40 gün sonra da göz renkleri netleþir.
Genelde Van kedisi yavrularýnýn iki kulaðý arasýnda bir veya iki adet siyah nokta vardýr. Ýki siyah nokta taþýyan yavrularýn çoðu tek-göz olur. Ve bu siyah noktalar adeta Tek-göz kedilerin mührü olarak tanýmlanýr. Ancak baþtaki bu siyah noktalar doðumdan sonra bir iki ay içinde kaybolur. Ve bazen sayýlarý 8-30 arasýnda deðiþen miktarda siyah kýllar olarak kalýr.
Van kedisi gibi deðiþik göz rengine sahip köpeklerin evcil güvercinlerin ve insanlarýnda bulunduðu ve bu özelliðin genetik bir defekt sendrom olduðu bilinmektedir.
Van kedilerinin erkeklerinin vücut aðýlýðý yaklaþýk 3600 gram diþilerinin ise 2900 gram kadardýr.
 Van kedisi her yýl Þubat-Mart-Haziran aylarýndan birinde kýzgýnlýk (Östrus) periyoduna girer. Bu periyod 10 gün kadar sürer. Kýzgýnlýk döneminde gebe kalýrsa genellikle o yýl içinde bir daha kýzgýnlýk göstermez. Gebelik süresi 62 gün kadardýr. Gebeliðin birinci ayýndan sonra karný þiþmeye baþlar ve bu dönemden itibaren karnýný kimseye dokundurtmaz. Van kediside diðer kedilerde olduðu gibi gözlerden uzakta doðurmayý sevdiðinden, birinci ayýn sonundan itibaren ýssýz ve karanlýk yerler aramaya baþlar. Doðumdan hemen sonra göbek baðý (Plasenta) anne kedi tarafýndan ýsýrýlarak koparýlýr. Anne kedi, yavrularýný 50-60 gün süreyle emzirir. Fakat bu süre kýsalabileceði gibi uzayabilirde. Van kedisi bir batýnda dört adet yavru doðurur. Yavrularýn gözleri doðumdan sonra 10.günde açýlýr. Anne kedi yeni doðan yavrularýný yalayarak temizler ve hemen emzirmeye baþlar. Doðum yaptýðý yeri emniyetli bulmaz ise en kýsa zamanda daha emniyetli ber yer bulup , yavrularýný buraya taþýr. Anne yavrularýný çok az yalnýz býrakýr ve sadece ihtiyaçlarýný karþýlamak için yavrularýndan uzaklaþýr. Henüz gözleri açýlmayan yavrular annelerinin kokusundan baþka bir kokuya tepki göstererek korunmaya çalýþýrlar. Yavrularýnýn hareketlerini, baþlangýçta yürümekle sürünmek arasýnda bir durum gösterir. Yavru kardeþler arasýnda çoðu kez süt kavgasý olur. Kardeþler arasýnda oyun oynama yaygýndýr. Oyun, yavrularýn geliþiminde önemli bir etkendir. Oyun anne tarafýndan kontrol altýnda tutulur ve anne, yavrularýna yaþamalarý için nasýl davranmalarý gerektiðini öðretir. Eðer yavru tek kalýrsa annesi ile annesi de yoksa baþka tür hayvanlarla bile oynamak ister.Kediler yerleþme alanlarýna kuvvetli bir hakim olma duygusuna sahiptir. Yabancý bir kedinin kendi yaþadýðý alana gelmesini istemezler. Yaþadýklarý ev ve buna baðlý olarak yaþama alanlarý deðiþtirildiðinde, yeni yerini beðenmezse eski evine dönme çabasý gösterirler. Van kedileri yeni yaþama alanlarýna 20-30 gün içinde adapte olabilirler. Bu süre içinde çevreyi incelemekle beraber sahiplerine karþý ilgisizdirler.Kediler temizlik duygusuna diðer hayvanlara göre daha fazla sahiptirler. Gerek yaþama alanlarýný temiz tutmada gerekse kendilerini temizlemede büyük bir titizlik gösterirler. Tuvaletten sonra, tuvalet artýklarýný gömme içgüdüsüne sahiptirler. Tuvalet ve yemekten sonra ellerinin yardýmýyla aðýz ve yüzlerini temizlerler.Van kedisinin avcýlýk özellikleri üstündür. Ev içinde ve dýþýnda fare, kertenkele, kuþ, sinek ve küçük böcekleri avlayýp yerler. Ev dýþýnda iç içe yaþadýklarý kümes hayvanlarýna saldýrmazlar.Van kedisi insanlarla birlikte aile ortamý içinde yaþamayý sever. Eðer insanlarla iliþkisi yok ise ya da çok az ise vahþileþmeye baþlar.
Van kedisi sevilmekten çok hoþlanýr ve kendisine gösterilen sevgiye baðlýlýk ve sevgiyle karþýlýk verir. Sevgi istekleri özellikle gebelik döneminde daha fazladýr. Sahiplerine çok yakýn davranýr ve severler. Yabancýlarý gördükleri zaman tepki göstererek, kaçarlar. Kendisini sevenlerin kucaðýna çýkýp, okþayan elleri önce hafifçe ýsýrýr sonra yalýyarak sevgi gösterisinde bulunur ve mýrýldanýr. Sahibinin, diðer kedi ve küçük çocuklarý sevmesini kýskanýr.
Van kedilerinde saðýrlýðýn yaygýn olduðu kanaati varise de tekgöz (Diskromatopsi) ve mavi gözlü kedilerde ancak %2-3 civarýnda saðýrlýk vardýr.Van kedisi kendi isteðiyle suda yüzmeyi ve suyla oynamayý seven tek kedi türü olarak bilinmektedir.Van kedisi, yemeðin, sütün sýcak olup olmadýðýný ön ayaðý ile kontrol eder ve yemek uygun sýcaklýkta ise yemeðini yer. Van kedisinin, kavun, karpuz ve bazý meyveleri de yediði gözlemlenmiþtir.Van kedisinin kürkü kalýn olmasýna raðmen soðuktan etkilenir ve titrer.Van kedileri kendi aralarýnda ve insanlarla haberleþmek için bir takým sesler çýkarýrlar. Çýkarýlan bu sesler onlarýn hissi durumlarý ile ilgilidir. Kedilerin miyavlamalarý isteklerine göre çeþitlilik gösterir. Bu miyavlamanýn bir kýsmý insanlarla olan iliþkileri, bir kýsmý yavrularýyla veya eriþkinlerde seksüyel aktivite ilgili haberleþme þeklidir. Ýhtiyaçlarýna göre çýkardýklarý seslerin yüksekliði ve frekanslarý deðiþir. Van kedisi sabahleyin sahibiyle karþýlaþmasýnda yüksek sesle miyavlayarak sevincini gösterir. Acýktýðýnda mutfak kapýsýna doðru giderek, acýktýðýný belirtecek þekilde miyavlar.Yiyeceði verildiðinde yemeden önce sahibine sürünerek minnetini belirtir. Tuvalet ihtiyacýný duyduðunda da, kapýnýn önüne giderek miyavlayarak sahibinden kapýsýný açmasýný ister, eðer kapýnýn açýlmasý gerekiyorsa kapý koluna uzanýp çekerek kapýyý açtýðý da görülmüþtür. Yapýlan incelemeler sýrasýnda Van kedisinin eðitime çok iyi cevap verdiði gözlendi. Kendisine öðretilenleri çok çabuk kavrar. Tuvalet ihtiyacý için bir yere konulan topraðýn yerini hemen kavrayýp bunun dýþýnda baþka bir yeri kullanmadýklarý tesbit edilmiþtir.Van kedisi yavrularý 2-3 aylýk iken isimlerini öðrenmektedir. Fakat bu öðrenmenin ismi öðrenmeden çok tanýdýðý bir ses tonuna baðlý algýlama olduðu düþünülmektedir. Sevimli, cana yakýn, zeki, çevik, sadýk, güzel ve ilgi çekici görünümlü Van kedisinin neslinin azalmamasý ve melezleþmesinin önlenmesi için tüm çabalarýn gösterilmesi gerekmektedir. |
DEHAP Beledîya Vanê
* * *
| “Birayên me” tirk qebûl nakin rûviyê Kurdistanê bi welatê wî bêt naskirin |
|
Kk-Nûçe
Dîyarbekîr, 5/3 2005 Das Türkische Ministerium hat den Namen eines kurdischen Fuchses geändert. Die Türken sagen der Namen eines Fuchses in Kurdistan Vulpes Vulpes Kurdistanicum macht den Namen türkischen Republik schlecht, der roter kurdischer Fuchs, der den Namen Vulpes Vulpes Kurdistanicum trägt. Leider die Türken haben diesen Namen geändert und Vulpes Vulpes Kurdistanicum soll jetzt nur Vulpes Vulpes heissen. Die Türken sagen, die Tiere und kurdische Erde müssen auch ohne Namen, ohne Geschichte und ohne Ursprung bleiben |
|
|
DIYARBEKIR, 5/3 2005 — Wezareta nizaran (xabat) ya tirkan navê rûviyê Kurdistanê guhort. Tirk dibêjin navê rûviyekî li Kurdistanê, Vulpes Vulpes Kurdistanicum, yekîtiya dewleta tirkan xirab dike. Navê rûviyê sorê Kurdistanê yê navneteweyî Vulpes Vulpes Kurdistanicum e. Yekîtiya Miletan jî ev qebûl kiriye. Lê tirkan ew nav guhort. Kurdistanicum ji navê rûvî rakirin û tenê Vulpes Vulpes hêlan. Tirk dibêjin gerek heywan û axa Kurdistanê jî bê tarîx, bê nav û bê esil be. Hindek kurd jî dibêjin “tirk û kurd bira ne”, bi mebesta tirkan behsa “biratiya gelan” dikin.
Navkirina heywanan ducare li gor hindek qaideyên alim bikar tînin û hatine qebûlkirin e. Yanî navê babetek rûvî, ko li Kurdistanê navê wî rûviyê sor e, Vulpes Vulpes e. Lê rûviyê sor ne tenê li Kurdistanê heye. Ji Emerîkayê bigire heta Ewropa û Asyayê li gelek cihan heye. Wate Vulpes Vulpes têrê nake. Lewra jî piştî Vulpes Vulpes welatî jî pê ve dikin da diyar bibe ka kijan Vulpes e.
Rojnameya tirkan Hurriyet dibêje piştî wezareta tirkan navê rûviyê Kurdistanê guhort peyamnêrekî wan bi berpirsyarekî UNDP-e (United Nations Development Programme) re axivî û berpirsyarê UNDP-ê gotiye wisa nabe. Ji bo nav bêt guhortin gerek wezaret li gor qaideyên ilmî îsbat bike, wisa bike ko nav bikeve lîteraturê. Berpirsyarê UNDP-ê dibêje alimên kar dikin li gor hindek qaideyan navan li tiştan dikin û nabe bên guhortin.
Berpirsyarê parkên “netewî” yên tirkan Mustafa Kemal Yalinkiliç dibêje:
— Lehîstokên cûrbecûr li ser Tirkiyeyê tên lehîstin. Mirovên cida cida destê xwe dihêjînin û cirîdê dikin. Ev navên he bi taybetî ji bo baweriya ko li vê derê kurd hebûn, ermenî hebûn şiyar bibe tên bikar anîn. Me jî xwest bi vê daxuyaniya xwe pêşiya vê bigirin.
Tirkan navê her tiştê Kurdistanê guhortine. Ne tenê yê kurdan lê yê tevaya milet û xelkên li Tirkiyeyê dijîn jî guhortine. Hindek milet bi qetlîaman ji ortê rakirin. Yên ji ber qetliaman mabûn jî bêşexsiyet û rezîl kirin, kirin kole. Tenê kurd mane ko heta niho jî li ber xwe didin. Lewra jî tirk qebûl nakin rûviyê Kurdistanê jî bi welatê wî bêt nav kirin.
Armanca tirkan û siyaseta wan ew e ko kurdan bi carekê ji ortê rakin. Ji ber hindê berpirsyarê tirk, profesor û doktor e, dibêje “ji bo baweriya kurd li vê derê hebûn şiyar bibe van navan bikar tînin”. Tirkan li gor xwe kurd jî ji ortê rakiribûn. Bi wasiteya PKK-ê kurd anîbûn ber tunebûnê. Niho dibînin ko ew proje naçe serî û zêdetir kîndar û dijwar dibin.
Lê ya xerîb û ecêb ew e ko kesên mîna Orhan Dogan, Hatip Dicle, Leyla Zana, Naci Kutlay, Tarik Ziya Ekinci û gelek berpirsyarên DEHAP-ê hêj behsa “biratiya kurd û tirkan” dikin. Tirk qebûl nakin rûviyê Kurdistanê jî xwedî welat û cih be. Lê hindek kesên li ser navê kurdan siyasetê dikin dibin pergalê ji ortêrakirina Kurdan. | | | |