BECEKLi KÖYÜ

   BECEKLI KÖYÜ   TARIHI

 GURUP OLARAK 15.ÝNCÝ YÜZYILDA HORASAN'DAN DERSÝM BÖLGESÝNE, ORADANDA ERZÝNCAN ÝLÝNE BAÐLI REFAHÝYE ÝLÇESÝ ESKÝ KOÇGÝRÝ (GÜNÜMÜZDE GÜMÜÞAKAR NAHÝYESÝ)’YE GELMÝÞÝZ.DAHA SONRA SÝVAS ÝLÝ ÝMRANLI ÝLÇESÝ KIZILTEPE KÖYÜ YAKININDAKÝ GOMA HÝNDE MEZRASINA YERLEÞMÝÞÝZ. DEDEMÝZ HASAN DÖRT KARDEÞÝ ÝLE BÝRLÝKTE O YILLARDA BÖLGEDEKÝ TARÝHÝ ÝPEK YOLU GÜZERGAHI ÜZERÝNDE HAREKET EDEN KERVANLARI SOYUYORLARDI.ÝKÝ HEYBE ALTIN GETÝRÝYORLAR, ALTIN PAYLAÞIMINDA ARALARINDA ANLAÞAMIYORLAR.DEDEM ALTINLARI BUNLARA VERMEMÝÞ.BEÞ ÇOCUÐUNU ALIP KÖYDEN AYRILMIÞ.BECEK KÖYÜNE YERLEÞMÝÞ.ÇOCUKLARI KÖYDE BIRAKIP 1770’LÝ YILLARDA HABEÞ BÖLGESÝNE BÝR YER ALMAK ÝÇÝN GELMÝÞ.KARDEÞLERÝ ARASINDAKÝ SORUNLARINI ÝFÞA ETMEMEK ÝÇÝN ‘BEN KIZILTEPELÝYÝM DEMÝYOR,BECEK KÖYÜNDENÝM’ DÝYOR.ÇEVÝRMEHANDA ALÝ AÐA’NIN YANINA GELÝYOR.ALÝ AÐA KENDÝSÝNE AÝT AÐIL BÖLGESÝNÝ HASAN BECEKLÝ’YE VERÝYOR.O DA AÝLE EFRATLARINI GETÝRÝP ORAYA YERLEÞTÝRMEK SURETÝYLE KÖYÜ KURUYOR.

KÖYÜMÜZÜN DÝÐER GRUPLARI;

XUGAN (KARAALÝ GRUBU ZARANIN GUNDE QERE (KARAMAN)’DAN YAKLAÞIK OLARAK GRUBUMUZDA 50 YIL SONRA, HESÝMELÝK GRUBU ZARANIN OXÇÝL KÖYÜNDEN YAKLAÞIK OLARAK 70 YIL SONRA, KONDO GÝLLER ÝMRANLI ÝLÇESÝ BOÐAZÖREN KÖYÜNDEN YAKLAÞIK 50 YIL SONRA ,ATEÞ GRUBU ERZÝNCAN ÝLÝ REFAHÝYE ÝLÇESÝ ATEÞ KÖYÜNDEN AYNI YILLARDA, BALALÝ GRUBU ERZURUM ÝLÝNE BAÐLI HORASAN BÖLGESÝNDEN 50 YIL SONRA, GOÇANLAR GRUBU 1890’LI YILLARDAN SONRA ERZÝNCAN’DAN KURBAÐA MEVKÝÝNE GELÝP YERLEÞÝYORLAR.ORADA 20 YIL KALIYORLAR , ORADANDA 1910’LU YILLARDA GELÝP KÖYE YERLEÞÝYORLAR. BOZO SÜLALESÝ 1910’LU YILLARDA ZARA ÝLÇESÝ DEREDAM’DAN, ÞEYHMEHMET’LER (TEMIR BEKTAÞ) GRUBU 1940’LI YILLARDA SUÞEHRÝ ÝLÇESÝNE BAÐLI SÜLÜKLÜ KÖYÜNDEN, UÐUR GRUBU 1940’LI YILLARDA ZARA’NIN ÞEMÝK KÖYÜNDEN, RESULLAR GRUBU ERZÝNCAN ÝLÝ REFAHÝYE ÝLÇESÝ RESULLAR KÖYÜNDEN 1800’LÜ YILLARDA GELÝP KÖYÜMÜZE YERLEÞÝYORLAR.  yap: Riza Sahin ...Tesekürler....

GÖKTEPE KÖYÜ

     GÖKTEPE KÖY TARIHI 

YapIlan araþtýrmalar ve eski kuþaklarýn yerel anlatýmlarýna göre,köyümüz sýnýrlarý içerisinde bulunan’’MANASTIR MEVKÝÝ’’ olarak anýlan yerde,M.S.10’uncu yüzyýl(Bizans imparatorluðu/ Basileos II dönemi)’dan beri yerleþik yaþamýn var olduðu tespit edilmiþtir.Manastýr bölgenin dinsel ve yönetsel kurumlaþmasýna hiyerarþik olarak karþýlýk veren bir oluþum idi.Bölge adýný o yýllarda yoðun nüfusun bulunduðu yerleþim mahallerinde oluþturulan manastýr kurumundan alýr.Günümüzde Habeþ olarak anýlan mýntýka manastýrýn mülkiyetine ait araziyi teþkil ediyordu.1880’li yýllara kadar manastýr,kilise ve hamam kalýntýlarý belirginliðini koruyordu.Eskiden manastýrlar kendi mülkleri olan arazi üzerinde kurulur ve bu araziyi iþleterek,elde ettikleri ürünlerle aþaðý yukarý kapalý ekonomi içinde yaþarlardý. Araziden elde edilen ürünlerle yaþamlarýný idame eden ve sýnýr savunmasýný üstlenen bir tür yerleþik köy milisleri vardý.Buralarda ilahiyat eðitimi verilir,rahibeler barýnýrdý.Baþ rahipten baþka,ayin eþyasý muhafýzý,sadakacý,hasta bakýcý,vekilharç ve konuk aðýrlayýcý vb. bulunurdu.Manastýrlarýn dini,iktisadi ve kültürel önemi 12’nci yüzyýl’dan sonra kentlerin ve üniversitelerin geliþmesiyle birlikte azaldý.Köyümüzün muhtelif yerlerinde bulunan kale kalýntýlarý,bölgenin coðrafi olarak stratejik ve tarihsel önemine iþaret etmektedir.Bizans imparatorluðu’nda Arap ve Sasani istila hareketlerine karþý,bu tür savunma amaçlý olarak inþa edilen kalelerin iþlevi bilinmektedir.1770’li yýllarda bölgelerindeki dað maðaralarýnýn iþlevlerini yitirmesi ve iktisadi nedenlerden dolayý Argiroupolis(Gümüþhane)’e baðlý Simikli ve civar köylerden Pontos halk topluluklarý gelip önce Dere köy ve Celep arasýndaki ‘’Kandil Yazýsý’’denen bölgeye yerleþirler.Ardýndan Kör Kazým’ýn Çayýrý’na yerleþirler,oradan da yukarý Göbtepe ismini verdikleri köyümüzü kurarlar.Göb (Büyük)Büyük tepe anlamýna geliyor.Köyümüz adýný güneydoðusundaki tepeden alýr.Köyümüz 1880’li yýllarda Göktepe adýný almýþtýr.Þerefiye beldesinin þose yolu ile kesiþen yukarý mahallesi ve Sülük gölü civarý 1930 yýlýna kadar köyümüzün idari sýnýrlarý içindeydi.Köy ahalisi Pontos dili Derzetiko lehçesi kullanýrdý.160 hane 1300 nüfusu ile 1890 yýlýna kadar nahiye merkezi olan köyümüz ,ayný yýllarda iktisadi nedenlerden dolayý yoðun bir göç vermiþtir.1900’lerin baþýnda Çorak köyünden Hüseyin ve Veli Doðan gelip Pontos’lulara hizmetkarlýk yaparlar,1916’da gidip iki yýl Güllüali’de kalýrlar.1918’de Pontos’lular tehcir edilir.Ayný yýl anýlar kardeþler yanlarýna Haydar Uçar’ý ve göçlerini alýp köye yerleþirler. 1919-1920’de Kars’lý muhacirler köye yerleþirler, kýsa bir süre kalýp göç ederler.1922 yýlýnda Lolan Aþireti ve Þeyh Hasan Aþireti’ne mensup Daðdeviren kabilesine mensup gruplar gelip köye yerleþirler. Aralarýnda çýkan kavga neticesinde;Elif Uçar’ýn babasý öldürülür,bunun üzerine,adý geçen iki grup1925 yýlýnda Þarkýþla’nýn muhtelif köylerine iskan edilirler. 1920’li yýllarýn baþýnda Kamil Kont(Becekli),Ýbrahim ve Hüseyin Altun(Kürtklavuz),Rýza Koç(Ýmranlý/Kasaplar köyü civarý),Ýsmail Demir(Çevirmehan),Gazi ve Zeynel Kaya(Deredam), Mahmut Duran(Koyulhisar/Tuzlaçiftlik)gruplarý gelip köye yerleþirler.1933’de eski Yugoslavya’ya baðlý þimdiki Bosna Hersek Halk Cumhuriyeti’nden Boþnak’lar gelip köye yerleþirler,1960’lý yýllarýn sonunda da köyden göç etmiþlerdir.1940 yýlýnda Þahin, Ören,Zeki(Becekli),Dündar(Karaibo),Keleþ(Kýzýlkale), 1940-42 Gaygusuz(Söðütlü),1940-62 Erkul,1940-61 Zengin (Becekli)1950 Yavuz,Yýldýz,Özkan(Becekli), Gültekin(Ýmranlý/Han köyü),Akgül ve Batum(Büyükgüney),1952 Doymaz,Dinç,Evren(Becekli),Hasgül (Gülali)Cihan(Çevirmehan),1952-68 Cantürk,1940 58 61 Özbey-Üney,Ateþ(Becekli)1960 Ýlter(Ýmranlý/ Kýlýç köyü),1961 Yaðýz,Seven,Ergin,Petek,Albayrak, Selçuk,Altun(2) ve Turan (Becekli) gruplarý gelip köye yerleþirler.Köyümüz 1969’lý yýllarla 1990’lý yýllar arasýnda kapalý ekonominin olumsuzluklarý,iktisadi yetmezlikler ve diðer tali olumsuz faktörlerin de etkisiyle Avrupa ülkeleri ve batý metropollerine yoðun göç vermiþtir. yap:Riza Duran

 ÇEVIRMEHAN KÖYÜ

     CEVIRMAHAN KÖY TARIHI 

Bölgeye grup olarak Dersim'den Erzincan iline baðlý eski Koçgiri(Gümüþakar)'ye yerleþmiþiz.Daha sonra grubumuz Eski koçgiri'den Ýmranlý ve Zara bölgesine yerleþmiþiz.Bizim köyün dedesi Zara'nýn Karaman köyüne yerleþmiþ.Bu köyde dedemiz olan paþa bey'in 12 oðlu varmýþ.12 oðluyla birlikte Habeþ'e gelmiþ, Çevirmehan'a yerleþmiþ.Çevirmehan savaþa uðramýþ viran bir þehir imiþ.Köyün ortasýnda kýz kulesi ile büyük bir han varmýþ.Çevirmehan'ýn ismi eskiden Viranþehir imiþ. Çevirmehan çok zaman sahipsiz ve bomboþ kalýyor.Koyulhisar'lý Otyakmaz zadelerin elinde kalýyor.Paþa bey oraya ortakçý olarak giriyor.Daha sonra Otyakmaz zadelerle çatýþarak bunlarý bölgeden kovuyorlar.Böylece bölgeye yerleþiyorlar ve bölgede egemenliði saðlýyorlar.Yaptýðýmýz hesaplamalara göre köyün tarihi 450 yýllýk zamana çýkýyor.Bizim köyün Rumlar'dan önce kurulduðu söyleniyordu.Bizimkilerden önce kimlerin yaþadýðý konusunda bilgim yok.Bizim köye gelen gruplar:Badýlli'ler Zara'nýn Bahar köyünden gelmeler.Mýlli Aþireti Teprike (Divriði)'den gelmeler.Xýdýrozi'ler Epsile(Doðanþar)'nin Mecitözü köyünden gelmeler.Zaza Pýto giller Karabel 'den gelmeler.Bu gruplar bizim dedelerden yaklaþýk olarak 200-250 yýl sonra bölgeye gelmiþler.Çevirmehan'ý kuran Paþa bey'in 12 oðlu varmýþ,her birinin 1 köyü varmýþ,bunlar Osmanlýlar'la ters düþmüþler.Birbirleri ve Osmanlýlarla çatýþmýþlar.Bunlarý yakalayýp baþkent olan Ýstanbul'a götürmüþler ve zehirlemiþler.Ýçlerinden sadece Ali aða sað kalmýþ,geriye sadece çocuklarý kalmýþ.Ortakçý olarak kim hangi köyde oturuyorsa Osmanlý devleti bu köyleri onlarýn üstüne yazýp tapulamýþ.Bundan dolayý köyler ellerinden gitmiþ.Rumlar Gühertaþ'lýlardan önce bölgeye konmuþlar.Yaklaþýk tarihi 300-350 yýl oluyor.Kurbaða köyümüzü kuran Paþa bey'in üzerinde tapusu çýkýyor.Güllali, Aliþir, Pazarbelen ve Ýbiqaþi(Þenyayla) kuruluþ tarihleri:Güllali köyü Paþa bey'in oðlu olan dedemiz Mahmut aða'nýn aðýlýymýþ, eski ismi Çakmaktaþý'imiþ.Güllü isminde bir bayan, Ali isminde de kocasý 2 kiþi geliyorlar bizim köye Güllü ile Ali Erzincan'dan gelmiþler,Mahmut aða bunlara ortakçý olarak Güllali köyünü veriyor.Güllali ismini bundan dolayý alýyorlar.Güllali köyü bizim köyden 150 yýl sonra kuruluyor.Aliþir köyü bizim köyün elindeymiþ.Aliþer aða Paþa bey'in oðluymuþ,Paþabey Aliþer'i Meryemana'ya gönderip o köyü Aliþer aðaya kurdurmuþ.Pazarbelen ve Ýbiqaþe(Þenyayla) köyleri bizim köylerden sonra kuruluyorlar.Yaklaþýk 150 yýl bizim köyden sonra kuruluyorlar.Becekli köyü bizim köylü olan Ali aða'nýn aðýlý imiþ Becekli'liler Ýmranlý'nýn Becek köyünden geliyorlar.Ali aða aðýlýný bunlara veriyor.Becek'den geldikleri için Becekli ismini bundan dolayý alýyorlar.     Rýza Daðdelen/Çevirmehan köyü  30,01, 2006Köyümüzün þu anki muhtarý Ýzzet Bektaþ týr.Köyün ilçeye 40 km sivas iline 110 km uzaklýðýndadýr.Köyün 1997 yýlýndaki nüfusu 143 ve daha önceki yýllardaki nüfusu yani1985deki köyümüzun nüfusu 520 idiDernegimizin Adý :Çevirmehan Köyü derneðiDerneðimizin kuruluþ Tarihi: 1996  Yýlýnda kurulmuþtur.dernegimizin1, baþkani Riza Çelik 2. baskani Efendi Kaygusuz 3,baþkanýmýz Kemal özata 4. baþkaný Riza özata & þuanki dernek baskanýmýz Rýfat bektaþ týr..Yap: Riza Dadelen

  GÜLLALI KÖYÜ

  GÜLLALIYAN KÖY TARIHI 

TARÝHÇESÝ:Ali.Eþi ve çocuklarýný korumak ve büyütmek için baþýný koyabilecek bir
haneye ihtiyacý oluðunu bilir.Bu sebeple köy köy dolaþýr,baþlarýný sokabilecek ufakda olsa birmeraIster.Çalmadýkkapý,varmadýðý mera kalmaz.Bunun üzerine Çevirmehan Köy Konaðýna gider son olarak..Köy.ün önde gelenleri toplanýr ve Aliye kýsa bir süreliðine misafir olarak evlerini paylasabileceklerini söyler.Fakat Ali bu duruma pek sýcak bakmaz.Çünkü kimseyi rahatsýz etmek istemez.Bunun üzerine düþünür ve bu tekliflerden dolayý köylüye tesekkürlerini sunarak oradan ayrýlýr.Fakat biran önce
sýgýnacak bir meraya ihtiyacýnýn oldugunun farkýndadýr ve kimsenin benim meram diyemeyecegi bir bir toprak(mera)bulmaya yönelir ve bügün HIDIR ÇAVUS'un konakladýðý meraya ilk kazmayý vurur ve derki artik burasý GÜLLÜALÝ KÖYÜDÜR der ve köyün kurucusu olarak tarihe geçer  Köyün Eski isimleri: Köyün Bir kaç ismi Vardýr Halk Arsýnda Halen Meremana Olarak anýlýr,Oda Köyde olan Rum Kilisesinden alýndýðýný vurgulanýr.Ayrýca Panayýr Köyü olarakda Bilinir. Aliþir ismini Cumhuriyet döneminde almýþtýr, Köy Aðasý Aliþir Bey in ismide ayný Zamanda. Köyde Tek Dersaneli Bir ilkokul Vardýr, 1956 Yýlýnda inþa Edilmiþtir. Köye Elektrik 1986 yýlanda Getirilmiþ olup, Daha Önce Gaz lambalarý ( Fitik ) idare lambalarýyla ýþýklandýrma iþleri yapýlýyordu. Köy halký Horasandan geldiklerini Bilirler. Komþu Köyler: Þerefiye Nahiyesi, Kayabaþý, Keceyurt, Cevirmehan, Güllüali,Becekli vede Göktepe dir. Geçim kaynaðý.: Hayvancýlýk vede Tarým dýr,Baþta Buðday, Arpa, Fið ve yoncadýr. Köyün coðrafyasý: Köy Kösedag ýn eteðindedir, Köyün ortasýnda Kösedaðdan doðan Yeþilýrmak ( Habeþ Cayi )nýn ana kolu gecer. Köy iki mahalleden oluþur Aþaðý ve yukarý mahalle. Köyde Rumlarda kalma Kilise var þu an harebedir, Kilisenin hemen yanýnda Bir Ziyaret bulunur ziyretin önünde bir su cýkar ve köylüler belli dini günlerde ziyarete giderler. Ayrýca Köyde Halkdilinde Evliya olarak Biline Baþka Bir Ziyaret vardýr. Evliyalar: Rivayete göre Orda iki canlý yaþamaktadýr, Bunlarýn bir keresinde Corum a bir dergaha götürüp Býrakmýþlar , Ama Her ne hikmetse Götüren dönmeden o iki canlý kuþ olup ayný yere gelir Kapýda Beklerler, Halk Hayret eder kapý açýlýr kuþlar yerlerine gider yatarlar.Dertlerine care ararlar. Basta Hastasi olan, cocuðu olmayan lar vs. Köylüler oranýn Üzerine yemin eder ikrar keserler, sýk ziyaret edilir, özelikle Muharrem ayýnda vede Hýzýr Orucu Zamaný Sürekli acýktýr.Herhangi bir derdi olan gider orada care arar, Hatta geceleyen lerde vardýr. Kilise: Köyde Rumlar uzun süre yasadýklarýný belirtmistim, Bundan dolayý köyde meshur rum Kilisesi var. ( Su an harebedir ) Daha Öceleri Köyde panayýr yapýlýrmýþ Bu Rumlarin 1 – 15 Agustos arasindaki Dini Bayramidir. Rumlar bu ayda Kýrmýzý et Yemez, kýrmýzý Giymez vede Kýrmýzý renginde ne varsa yemez icmez giymezler.Bu zaman zarfýnda Civar Kazalarda yasayan rumlarda katýlýrmýþ Vede Kilisienin Üst tarafýnda þu an ilkokulun olduðu yerde panayýr kurarlarmýþ, köyde bir canlýlýk bir sevinç yaþanýrmýþ. Kocgiri isyaninda sonra ve de Cumhuriyetin Kurulmaysiyla Kilise Harap edilir Kiliseni Çaný Zara kaymak lýðýnýn önüne býrakýlýr.Kilisenin Taþlarýyla Zarada Ortaokul yapýlýr.1938 Erzincan Depremiyle Okul yýkýlýr. Ben hatýrlarým 1980 lere kadar köyde göçen  Rumlarýn Cocuklarý gelip köyü ziyaret ederlerdi. Almanya da Tanidim Yunanistan li Birisiyle Sohbet ederken Kendisin Meraman lý olduðunu Söyleyince önce kulaklarýma inanmadým. Sohbet Arasýnda Dayýsýn Köyün Papaz olduðunu Söyledi, Babasýný Ölmden Önce bir daha Doðduðu Köyü çok Görmek istediðini Söylereken Gözü Doluyordu, Beni Kac kez Niko amca hala yaþýyor Almanyada Beni Cok kez Yunanistan.a davet etti, malasef bir türlü imkan olmadi gitmek için. Dilerim Bir gün Meramanda buluþuruz. Köyde yaþayan Aþiretler: Balan ( Balikan ), Kuresan,, Kevian, Iban, Dimili ( Zaza ) Balanlar Cunhuriyet döneminde köy aðalýðý yapan aþirettir ayný zamanda. Köyün en eski Yerlileri Rumlardýr, Köyde Meshur Rum kilisesivardir, 1919 Kocgiri isyaninda Kocgiri yi kasup kavuran Topal Osman çetesi, Habeþi tehdit Eder ( Habeþ.: Aliþir, Cevirmehan, Güllüali, Becekli, Pazarbelen, Söðütlü, Büyükgüney ( Ricikan )Çamlikale ve Ibikaþe ( Þenyayla ) köyleridir. O dönemde Habeþe yapýlan tehdit Bölgedeki Rum ve Ermenileri vururlarsa Topal Osmanýn Habeþe gelmeyeceðini aksi takdirde Sonlarýnýn Kocgiri ( Ýmranli ) gibi kanlý olacaðýný Belirtir ve Bir kaç Aðalýk Paþalýk Makamý Dagýtýlýp Ýki halk Birbirine Düþer, Kanlý Katliamlar yapýlýr köydeki Rumlar Kaçmak zorunda kalýr Geri kalanda Devlete teslim edilir. Rumlarin Köyü terk etmesinden sonra Boþnak lar getirilir köye Bunlar Yuguslav yada gelen Göcmenlerdir.Boþnak Geliþ tarihi 1920 sonradýr, ama Meramanda 1969 lardan sonra göçmen kalmaz , Ýstanbul, Ýzmir gibi Büyük Þehirlere göçer. 1960 yýllarda Köyde büyük þehirler göç baþlar,Bunlarýn Baþýnda istanbul gelir þu an Ýstanbulda yaþayan Aliþir liler ; Köydekin den cok fazladýr. Daha sonrada Avrupaya Baþlar . Bundan Dolayýdýrki Köyde Tarým ve hayvancýlýk Baya düþtü, hata yapýlmaz hale geldi. Köyün Erkekleri Kýþýn Büyük þehirlere gider calýþýrlarken, Hanýmlarda Halý, kilim Ve el iþleriyle kýþý gecirilerdi

 Yap: Medet ertal

 ALISAIR KÖYÜ

Deredam köyü

 Pazarbelen Köyü

Sen Yayla Köyü

 

Büyük Güney Köyü

Serefiye

 

 Köylerimizin Muhtarlari