Amasra Tarihi

  

Anasayfa	Bilgiler	Konaklama	Resimler	Haberler	Köyler

 

Amasra Tarihi Amasra yada tarihte bilinen ilk adiyla Sesamos sehri, M.Ö XII. Yüzyila kadar uzanan bir tarihe sahiptir. Bu dönemde bölgede görülen Gasgas ve Hitit egemenliginden sonra sehir, Fenikelilerce ticari amaçlara yönelik bir koloni olarak kullanilmistir. Kýsa süren Fenike hakimiyeti sonrasinda ion kolonizasyon hareketleri ile sehir Miletli ve Megarali denizcilerce ele geçirilmis ve kisa zamanda tüm Bati Karadeniz sahilinin önemli bir ticari çekim merkezi haline gelmistir. özellikle bölgenin zengin orman ürünleri (basta simsir, mese palamudu, kestane olmak üzere) ticaretin gelismesinde en önemli etkendir. Bir dönem Lidya egemenligine giren sehir, M.Ö IV. Yüzyilda Pers yönetimine geçmistir. Makedonyali Büyük Iskender'in Anadolu;yu Pers istilasindan kurtarmasindan sonra Sesamos;un yönetiminin Persli bir prenses olan Amastris;e geçtigini görüyoruz. Bu dönemde canli bir ticari hayat ile sehir tarihinin en parlak dönemini yasamistir. Amastris; ten sonra iki yüzyil kadar Pontus Kralligi;na baðli kalan sehir M.Ö 70 de Romalilarin hakimiyetine girdi. Paflagonya eyaletinin merkezi olan sehir, Roma imparatorlugunun 8217;te ikiye ayrilmasi ile Dogu Roma sinirlari içerisinde kalmistir. Dogu Roma yönetiminde ;Amastedos; adi ile anilan sehir, ticari fonksiyonlarini giderek kaybetmis, özellikle dinsel bir merkez haline gelmistir.  XIII. Yüzyilda Cenevizli tüccarlar sehri ele geçirmislerdir, Ekim 1460;ta Fatih Sultan Mehmet;in fethine kadar Ceneviz yönetiminde kalan sehirde canli bir ticari hayatin yansimasi olarak pek çok sanat eseri günümüze ulasmistir. Amasra;nin Osmanlilarca fethi öncesinde sehre tepeden bakan Fatih, hayranliðini söyle dile getirir:;Lala, Çeþm-i Cihan bu mudur ola?; Fetih sonrasi sehirdeki iki kilise camiye çevrilir, bir kadi atanir ve Fatih;in emriyle Eflani Kalesi halki Amasra;ya yerlestirilir. Osmanli yönetimindeki sehir, Bolu Sancak Beyligi;ne bagli bir merkez olarak varlýgini sürdürmüs, bu dönemde sehri ziyaret eden Batili gezginler büyük bir hayranlikla bahsetmislerdir.

DiREKLi KAYA Küçük limanýn doðusunda bulunan Direkli Kaya, koyun içindeki kaya üzerine örme sütunlarla yapýlmýþ 7 m yüksekliðindeki yapýdýr. Direkli Kayada denizle baðlantýlý kare biçiminde bir havuz, kayaya oyulmuþ basamaklar ve mermerden bir iskele görülür. Bu sütun denizi aydýnlatmak ve gözetlemek için yapýlmýþ bir kulenin kalýntýsýdýr. Halk arasýnda buradaki havuz Amastris'in hamamý olarak bilinmektedir.   BÜYÜK LiMAN MEVKii Büyük Liman (Amasra Limaný) Amasra yarým adasýnýn doðusundadýr. Karaya doðru sokulmuþ olan kýsmýnýn geniþliði 1200 metredir. Limanýn doðu kýsmýnda dik yalý yarlar, kayalýklar vardýr. Güney kýyýlarý ise alçak ve düzlük durumdadýr. Büyük Liman rýhtýmlarý, 1927 de mendirek yapýmýndan sonra, dalgalardan dolayý kum birikintilerinin altýnda kalmýþ; limanýn bir bölümü plaj görünümünü almýþtýr. Batý kesimi kumsal özelliðe sahip olup halka açýk plaj olarak kullanýlmaktadýr. Burasý günümüzde belediye plajýdýr. Amasra limaný, son yýllarda yapýlan yeni çevre düzenlemeleriyle yolcu gemilerinin ve yatlarýn rahatlýkla yanaþýp konaklayabilecekleri bir duruma getirilmiþtir. Ayrýca gezi yürüyüþleri yapabileceðiniz alanýda vardýr.   BEDESTEN Amasra'nýn güneyinde, sahile yaklaþýk 1.5 km uzaklýktadýr. M.s 1.y.y sonlarýnda yapýlan bazilikanýn Roma Eyalet Meclis Sarayý olduðu tahmin edilmektedir. 2. y.y'ýn baþlarýnda ticari amaçlarla pazaryeri olarak kullanýlmaya baþlanmasýyla Bedesten adýný almýþtýr. 118*45 metre karelik boyutlarýnda ve 5 adet Nef ile oluþturulmuþ büyük bir yapýdýr.    KEMERE KÖPRÜSÜ Boztepe'deki Sormagir Kalesini Amasra'daki Zindan Kalesine baðlayan tek gözlü bir köprüdür. Bizans dönemine aittir. YER ALTI GALERiSi Zindan Mahallesinde, Kaleiçinden baþlamakta ve liman yönünde yerleþim yerlerinin altýndan devam etmektedir. En önemli bölümü Tomaþkuyusu mevkisinde görülen galerinin Roma dönemine ait olduðu sanýlmaktadýr. Kanalizasyon, su þebekesi veya büyük bir yapýnýn kalýntýsý olduðu sanýlmaktadýr. 1.55 m geniþliðinde 1.80 m yüksekliðinde, yan duvarlarý ve merdivenleri moloz taþ örgü, tavaný ise kemerli taþ-tuðla örgü sistemiyle yapýlmýþtýr. Kale içindeki ana giriþten itibaren yaklaþýk 80 m uzunluðundaki bölümüne girilebilinmektedir. Bazý tarih bilimciler tarafýndan Roma Dönemine ait bu galerinin Kapadokyadaki sýðýnaklardan esinlenilerek yapýldýðý söylenmektedir. BAKACAK MEVKi Amasra-Bartýn karayolunun 4. km sinde Bakakacak tepesi üzerindedir. Amasranýn tüm doðal ve tarihi güzelliklerini gözler önüne serer. Doðanýn güzelliði altýnda, tarihi izleri üzerinde ziyaretçilere amasrayý tanýtan ilk mevkii dir. Fatih Sultan Mehmet Amasrayý fethetmeye geldiðinde tam bu noktada durmuþ ve gördüðü manzara karþýsýnda þaþkýnlýðýný Lalasýna dönerek LALA ÇEÞM-Ý CÝHAN BU MU OLA?(dünyanýn gözü) diyerek dile getirmiþtir.   KUsKAYASI YOL ANITI Amasra Bartýn karayolu üzerinde, amasraya 4 km. mesafededir. Kuþkayasý Yol Anýtý, Roma Ýmparatoru Tiberius Claudius Cermonious zamanýnda Doðu Eyaletleri inþa ordusu komutanlýðýndan sonra Bitinya-Pontus valiliðine atanan Galius Julius Aguilla tarafýndan Ýmparatorun anýsýna karayolu üzerine dinlenme yeri olarak yaptýrýlmýþtýr. Yufka kabartma tekniði ile kayalara oyularak yapýlmýþ anýt, kral heykeli ve Roma egemenliðini simgeleyen kartal ile birbirini tamamlayan iki kitabe ve oturma yerlerinden oluþmaktadýr. Birbirini tamamlayan kitabeler kaya dilimleri üzerine Grekçe ve Latince olarak iþlenmiþ ve Devletler arasý barýþýn ve dostluðun anýsýna, Ýmparator Cermanýusun yüceliði için;Gaius Julius Aguilla gaðý yardý ve bu dinlenme yerinide kendi ödeneði ile yaptýrdý.Ýfadesi yer almaktadýr. Anadoluda bir baþka örneði bulunmayan yol anýtýnda Kral heykeli ve kartalýn baþlarý tahrip olmuþtur. Son zamanlarda da heykelin alt kýsýmlarý tahrip olmaya baþlamýþtýr. Ayrýca anýtýn yanýnda bulunmasý gereken anýtsal çeþmede yok olmuþtur. Yýkýlan bu çeþmenin suyu, daha aþaðýlarda Askersuyu olarak bilinen yerde uzun zamanlar akmýþtýr.   ÇEKiCiLER ÇARÞISI Amasra hatýrasý bir þeyler almak istiyorsanýz Çekiciler Çarþýsýna mutlaka uðramalýsýnýz yýllardýr yöreye uygun el sanatlarýnýn yapýlýp satýldýðý dükkanlarda sizde kendinize uygun bir þeyler alabilirsiniz. Antika iþlemeleri, tel kýrma çeþitleri, kaneviçe örgüler, el oymasý aðaç iþleri, ahþap süs eþyalarý, gemi maketleri gibi çeþitli aðaç iþlemelerinden ve el dokuma kumaþlarýndan yapýlmýþ süs ve ev eþyalarýna kadar birçok ihtiyacýnýza cevap verebilecek ürünler bulabilmeniz mümkündür   GÜRCÜOLUK MAÐARASI Maðara, çakraz-kargacýk köyü yakýnlarýnda, Amasraya 15 km uzaklýktadýr. Maðaraya Kuyupýnar mahallesinden patika ve orman içi bir yolla ulaþýlmaktadýr. Maðaranýn giriþi 5 m geniþliðinde, 3 m yüksekliðindedir.ilk giriþte geniþ ve yüksek tavanlý bir odanýn dýþýnda birbiri ile baðlantýlý 15 den fazla oda vardýr. Odalarda gri, krem ve bej arasýnda deðiþen renkli sarkýt ve dikitler meydana gelmiþtir. Maðaranýn tabaný dolgu olarak, sarkýt ve dikitlerle kaplýdýr. Prehistorik dönemlerde yerleþim yeri olarak kullanýldýðý tahmin edilmektedir.       BÜYÜKTEPE (iNZiVA) MAGARASI Büyük tepenin doðuya ve batýya bakan yamaçlarýnda, oval, birer aðzýndan girilen kare planlý iki oyma maðara vardýr. Bunlardan dökük mevkiinde kalan (batýda) kýsým 8. y.y sonlarýnda Georgiosun inzivaya çekildiði yer olarak bilinir. Ýçeriye girince kayaya oyulmuþ yüksekçe bir sedir görülmektedir. Doðu eðimlerindeki oyma maðara daha geniþ ve çift sedirlidir. Burasý önceleri mezar olarak kullanýlýrken daha sonralarý inziva maðarasý olarak kullanýlmýþtýr. Benzeri maðaralar Tarlaaðazý arasýnda Kadýrga Burnunda, Bostanlar Köyü yakýnlarýnda da vardýr. FATiH CAMiSi (ESKi KiLiSE) Amsra Kalesi içinde 9. y.y'da yapýlmýþ bir Bizans Kilisesidir.1460 yýlýnda amasranýn fethi sýrasýnda fatih sultan Mehmet tarafýndan camiye dönüþtürülmüþtür. Dönemin tüm yapý özelliklerini taþýmaktadýr. Narthex(ilk cemeat)bölümü ve Ambon (Lapsis) çýkýntýsý sonradan yapýlmýþtýr. 19*11 m boyutlarýndaki cami, 1887 yýlýnda dört duvar dýþýnda mekaný örten ve yer yer yýkýlma tehlikesi gösteren beþik tonoz örtüsü kaldýrýlmýþ, ahþap tavan ve çatý yapýlarak büyük bir onarýmdan geçirilmiþti

AMASRA KALESi Kele Roma Döneminde yapýlmýþ, Bizanslýlar, Cenevizliler ve Osmanlýlar zamanýnda büyük onarým görmüþtür. Sormagir ve Zindan Kalesi adýnda iki ama kütleden oluþmaktadýr. Boztepedeki Sormagir Kalesi ''Kemere''denilen bir köprüyle Amasraya baðlanýr. Kalenin kuzeydoðu kesinimde Büyükliman Kapýsý, batýsýnda Küçük Liman Kapýsý, güneyinde Zindan Kapýsý bulunmaktadýr. Sormagir Kalesine kemere köprüsüne bitiþik Karanlýk Kapý olarak bilinen tonozlu ana kapýdan girildikten sonra küçükliman ve Hacýdenizi yönlerinde iki katlý kapýdan çýkýlýr. Sormagir kalesinin kapýdan batýya doðru uzanan surlarý ile doðu ve kuzeydoðusunu çevreliyen surlarýn bir çoðu yýkýlmýþ, kapýya bitiþik batý surlarýnýn 50 metrelik bir kýsmý ise hala ayaktadýr. Adanýn en yüksek yerinde denizcileriçin bir fener bulunmaktadýr. Amasra Kalesinin kuzeydoðu-güneydoðu arasýndaki doðu sýnýrlarýnýn uzunluðu 65 m, üzerinde 8 adet burç bulunan güney sýnýrlarýnýn uzunluðu ise 300 m ve kemere köprüden itibarende büyük bölümü yýkýlan kuzey surlarýnýn uzunluðu 200 mmetredir   KÜÇÜK LiMAN MEVKii Küçük liman olarak adlandýrdýðýmýz Antik Liman, ilçenin batýsýndaki küçük koydadýr. Halen antik döneme ait liman kalýntýlarý sergilenmektedir. Küçük Limaný kuzeybatý fýrtýnalarýna kapayan dalgakýranlar ise iþlevlerini üç yüz yýl önce bitirmiþtir. Açýk ve sakin havalarda bu dalga kýranlarýn temelleri su yüzeyinden 34 m aþaðýlarda iz þeklinde görülebilmektedir. Son yýllarda temizlenen Küçük Liman plaj olarak faaliyete geçirilmiþtir   KiLiSE (ESKi SAPEL) içkale kesiminde, eski bir küçük kilise iken15. y.y'da mescide dönüþtürülmüþtür. 1930 yýlýnda ibadete kapanmýþtýr. 9. y.y'da tuðla-taþ örðü sistemi ile yapýlmýþtýr. Duvarlar Bizans döneminde görülen tarzda renkli ve dinsel konulu duvar resimleriyle betimliyken ince bir sýva tabakasýyla kapatýlmýþtýr. Ýsa Peygamberin göðe yükselini tasvir edildiði kilisenin sýva tabakasý dökülünce altýndan eski resimlerin izleri çýkmýþtýr fakat günümüzde betimlemeler tamamen yok olmuþ sadece duvarlarýna ulaþýlabilinmiþtir. Turizm Bakanlýðý çabalarýyla restore edilmiþtir.   AKRAPOL (YUKARI ÞEHiR) Bedestenin güneybatýsýndaki yükselti akrapol olarak bilinir. Tepenin üzerindeki eski temel kalýntýlarý ve mezar çukurlar ortaya çýkmýþtýr. Tepeyi kuþatan surlardan ancak bir bölümü ayaktadýr. Roma dönemine ait parçalar ve sütunlar müzeye taþýnmýþtýr. ANTiK TiYATRO Aya Yorgi tepesinin güney yamacýnda yapýlmýþ bir Roma tiyatrosudur. 19. y.y'ýn sonlarýna kadar oldukça iyi korunmasýna raðmen 1980li yýllarda Amasra-Bartýn yolu yapýmý sýrasýnda taþlarý sökülmüþ ve taþlar kaldýrýmlarda kullanýlmýþtýr. Doðuya bakan giriþ kemerleri dýþýndaki kýsýmlar tamamen yýkýlmýþtýr. Sahne yanlarýnda kalan iki ana giriþten saðdaki, tiyatronun yapýsal özellikleri konusunda fikir verebilecek þekilde ayaktadýr. Bugün tiyatronun alaný mezarlýk olarak kullanýlmaktadýr.   BÜYÜKADADAKi KiLiSE-MANASTIR (TAVSAN ADASI) Bizas döneminde yapýldýðý varsayýlan tapýnak, Osmanlýlar zamanýnda bakýmsýzlýktan yýkýlmýþ, kalan döþeme mozaikleri ve temelleri ise defineciler tarafýndan sökülmüþtür. Yapýlan incelemeler sonucunda kilisenin orta bölümünün hac þeklinde planlanmýþ olduðu tahmin edilmektedir. Büyükadanýn Amasraya 150-200 m kadar açýkta olmasý ve kötü hava koþullarýnýn gidiþ ve dönüþü zorlaþtýrmasý göz önünde bulundurulduðunda kilisenin yanýndaki binalarýn külliye ve manastýr olarak kullanýldýðý tahmin edilmektedir. Adaný güney/batý eteðinden baþlayýp tepeye doðru devam eden kaya basamaklarý sayesinde buraya çýkýldýðý belirlenmiþtir.   GALLA PAZARI Adýný kendi yetiþtirdikleri ürünleri satan kadýnlarýmýzdan almýþtýr. Kadýnlar, bahçelerinde yetiþtirdikleri fasulye, domates, salatalýk, biber, çilek, lahana gibi taze sebze ve meyveleriyle, taze süt, yoðurt, tereyeðý gibi ürünleri yaz-kýþ her Salý ve Cuma günleri kurulan pazarda satarlar. Garýla pazarý 200 yýllýk bir geleneði yaþatmaktadýr   CENOVA SATOSU Kalenin, iç kale olarak bilinen kesimidir. Cenovalýlarýn bir saray(þato) haline getirdiði kale içine, büyükliman tarafýndan basamaklý kaldýrýmla ulaþýlan Cenova armalý bir ana kapýdan, kale içinde de yüksek bir burçla korunmaya alýnmýþ þato kapýsýndan girilmektedir. Kapýdaki armalarda, üstte Cenova, alttaki üçlüde solda Poggio (Galata Podestasýnýn mensup olduðu, Liguryalý ailenin) ortada Cenova, saðda Malspina(Asup olduðu ailenin) blazonlarý vardýr.     AMASRA MÜZESI Amasra'nin antik bir yerlesim merkezi olmasi ve tarihi eser açisindan zengin olmasi nedeniyle burada bir müze kurulmasi zorunlu hale gelmistir. Sair-yazar Tahir Karaoguz'un öncülügünde Amasra'ya bir müze kurulmasi için uzun yillar ugrasilmistir. Nihayet 1955 yilinda ilk müze kurularak, Belediye binasinda bir küçük salonda faaliyete geçmistir. Müze 1969'da eski ilkokul binasýna tasinmistir. Ancak Amasra'ya yeni bir müze yapilmasi ihtiyaci dogmustur. Insasina 1884'te Bolu mutasarrifi Ismail Kemal Bey tarafindan baslanan, ancak yarim kalan Bahriye mektebi 1975 yilinda Bakanligimizca satin alinarak 1976'da tamamlanmistir. 30.01.1982 tarihinde onarimi tamamlanarak ziyarete açilmistir. Müze tek katli olup burada 2'si arkeolojik, 2'si etnografik olmak üzere, 4 teshir salonu bulunmaktadir. Teþhir salonlarindaki eserlerin büyük bölümü Amasra ve yakin çevresinden derlenmistir   OSMANLI HAMAMI 17. y.y'da yapýlmýþtýr. Hamamýn soðukluk bölümü yýkýlmýþtýr. Ilýklýðý, üç kurnalý yýkama odasý , giriþ banyosu, dinlenme iskembesi ve holü, sýcak ve soðuk su hazne bölümleri saülamdýr. Ilýklýk, bir orta kubbe ve iki yarým kubbe ile örtülüdür. Dört köþede görülen biyeler Anadolu beylikleri dönemi mimarisini hatýrlatmaktadýr. Evliya çelebi hamamdan bir hamam-ý dilküþa(gönül açýcý, ferah hamam) diye söz etmiþtir. Bugun bir çay bahçesi içinde muhafaza edilmektedir.   KEMERDERE KÖPRÜSÜ Roma Ýmparatoru Claudius döneminde (M.S. 41-54) yapýlan tek gözlü bir Roma Köprüsü olup, Amasra'ya 3 km uzaklýktaki Cevizlik Vadisi'ndedir. Amasra'yý Bartýn'a baðlayan ve 4. km'de de Kuþkayasý Anýtý'nýn önünden geçen Roma yol aðýnýn bir parçasýdýr. Köprü Ayaðýndaki çok silik bir kabartma kompozisyonunda; mýzrakla savaþan yedi asker, Roma-Pontus Savaþlarýný anlatýlýr Roma Ýmparatoru Claudius döneminde (M.S. 41-54) yapýlan tek gözlü bir Roma Köprüsü olup, Amasra'ya 3 km uzaklýktaki Cevizlik Vadisi'ndedir. Amasra'yý Bartýn'a baðlayan ve 4. km'de de Kuþkayasý Anýtý'nýn önünyedi asker, Roma-Pontus Savaþlarý